Saç boyatmak doping testini etkiler mi? TMDK Genel Direktörü açıkladı: Yapay zeka böyle yanıtlar verir
Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu (TDMK) Genel Direktörü Prof. Dr. Rüştü Güner, saç boyatarak doping kontrolünden kaçılabildiÄŸi söylentisi hakkında “Doping kontrol örneÄŸi olarak yalnızca idrar ve kan alıyoruz. O yüzden saçın sarıya boyanması, kırmızıya boyanması, mora boyanması doping kontrollerini etkilemez.” dedi.
Güner, takım sporları ve bireysel sporlardaki doping kontrol süreçleri ile doping kontrol örneği toplamada izlenen yönteme ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.
Bireysel sporlar ile takım sporları arasında farklı performans faktörlerinin etkili olduÄŸunu paylaÅŸan Güner, “ÖrneÄŸin bisiklet sporu dayanıklılık, atletizmdeki atmalar güç, uzun mesafe koÅŸu ve uzun mesafe yüzme daha çok dayanıklılık, kısa mesafe yüzme ise güç gerektirir. Fakat takım sporlarında sadece dayanıklılık ve kuvvet deÄŸil birçok performans faktörü var. Teknik beceri, taktik, koordinasyon, bir miktar karar verme yetisi gerekiyor. Bireysel sporlarda dayanıklılığı ve kuvveti geliÅŸtirmek için kötüye kullanılan bazı maddeler var. Bunlar takım sporlarında kullanıldığında bazen diÄŸer performans özelliklerini bozabiliyor. O yüzden yasaklı maddelerin bireysel sporlarda bir önemli performans faktörünü geliÅŸtirmek için kullanılması çok daha yaygın.” ifadelerini kullandı.
Güner, “Takım sporlarında doping radarına takılan oyuncu sayısı, bireysel branÅŸlardakilerden daha mı az?” sorusuna “Dünyada ve ülkemizde hemen hemen tüm takım sporlarında da doping kontrolü yapılıyor tabii ki. Biz aslında her bir spor dalı için risk deÄŸerlendirmesi yapıyoruz. Hem ülkemizde spor dallarındaki dopinge eÄŸilim hem de dünyadaki doping eÄŸilimine bakıyoruz. (Dünyada son açıklanan rapora göre) Mesela halterde 2022 yılında alınan 100 örnekten 1,8’inde yasaklı madde çıkarken, futbolda 1000 örnekten 3’ünde ya da 4’ünde çıkıyor. Bu hiç kullanılmıyor anlamında da deÄŸil. Takım sporlarından Amerikan futboluna baktığımızda 100 örnekten 2,9’unda yasaklı madde çıkıyor. Yani sporların özelliklerine göre bu maddelerden elde edilecek avantaj farklı olabiliyor. Her spor dalı için doping kontrolü yapıyoruz. Almamız gereken örnek sayısını spor dallarına dağıtıyoruz. Daha fazla sporcuyu mercek altına alabilmek için risk deÄŸerlendirme yöntemi kullanıyoruz. Sporcu ne kadar sahada kalıyor, sporcunun önceki doping kontrol örneklerindeki sonuçları nelerdir, sporcunun performans düzeyi nedir, takımdaki yeri neresidir gibi her spor dalına özgü risk deÄŸerlendirme kriterlerimiz var. Bunları deÄŸerlendirdikten sonra çoÄŸunlukla hedefe yönelik doping kontrolleri planlıyoruz. Dünya Dopingle Mücadele Ajansının (WADA) bir algoritması var. Eskiden doping kontrollerinde kura çekilerek sporcu seçilirdi ama ÅŸimdi hedefe yönelik doping kontrolleri öncelikli olarak yapılıyor.” yanıtını verdi.
“MÃœSABAKA DIÅžI KONTROLE AÄžIRLIK VERÄ°YORUZ”
Öngörülemez olmanın öneminden dolayı doping kontrollerinin daha çok müsabaka dışı dönemde yapılmaya çalışıldığına deÄŸinen Güner, “Müsabaka dışı bizim için çok daha önemli. Çünkü sporcuların çoÄŸu müsabakada doping kontrolü olabileceÄŸini düşünerek müsabakaya yakın bir dönemde kullandıkları yasaklı maddeleri kesiyor, azaltıyor, vücuttan temizlenmesini saÄŸlıyor. Bunu önlemek amacıyla daha çok müsabaka dışı dönemde sporcuların kamp, antrenman yaptıkları yerlere gidip doping kontrol örneklerini alıyoruz. Takım sporlarında da böyle. Müsabaka içinden daha çok müsabaka dışı doping kontrollerine odaklanmak dopingle mücadele açısından çok daha önemli. O nedenle müsabaka dışı çok sayıda kiÅŸiden hem idrar hem de kan örneÄŸi almak, bize çok daha deÄŸerli bilgiler verebiliyor.” diye konuÅŸtu.
Güner, doping örneği toplamada izledikleri yolu şöyle anlattı:
“Bir sporcunun önceki doping kontrol örneÄŸinde biyolojik farklılık saptarsanız onu önceliklendirirsiniz, daha sık örnek alırsınız. Biyolojik pasaport deÄŸerlendirmesi çok deÄŸerlidir. Bir sporcunun belirgin bir performans artışı normalin üzerindeyse yasaklı madde göstergesi olabilir diye doping kontrolüne gideriz. Müsabaka dışı doping kontrolü yapacağımız grupları belirleriz. Kayıtlı doping kontrol havuzundaki sporcular, her gün için bir saatlik dilimde bize nerede olacaklarını bildirmek zorundadır. O bir saatlik dilimde sporcunun doping kontrolünü yapmaya çalışırız. Bazen o saat diliminin dışında da doping kontrolü yapabiliriz. Bulunabilirlik bildirimi diyoruz buna. EÄŸer sporcuyu orada bulamazsak onun bir kusuru olur. Sporcu 12 ay içinde üst üste 3 kusurda bulunursa bu bir bulunabilirlik ihlalidir ve 2 sene ceza alabilir. Bireysel spordaki doping kontrol örneÄŸi alma, sporun doÄŸasına göre deÄŸiÅŸir. ÖrneÄŸin atletizm, yüzme, halterden daha fazla örnek alınır ama bir bilardocudan, dartçıdan bu kadar alınmayabilir. Risk deÄŸerlendirmesine göre halter, güreÅŸ, atletizm, yüzme, boks gibi sporlar, dopingle mücadelede biraz daha yoÄŸunlaÅŸmamız gereken spor dalları içindedir. Hem eÄŸitim hem de doping kontrolü konusunda.”
“SAÇIN BOYANMASI DOPÄ°NG TESTÄ°NÄ° ETKÄ°LEMEZ”
Yasaklı madde kullanmanın performans artışı için tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Güner, “Sütçü beygirine istediÄŸiniz kadar doping maddesi verin yarış atı yapamazsınız. Her spor dalında antrenman çok önemli, yani motoru geliÅŸtirmek. Siz 1200 cc hacmindeki bir arabaya istediÄŸiniz kadar uçak yakıtı koyun yarış arabası yapamazsınız. Motoru geliÅŸtirmek için de sporcuların yapması gereken antrenman. Bir yüzücü, bisikletçi, futbolcu, basketbolcu, voleybolcunun dayanıklılık antrenmanı yapması gerekir. Kaslarındaki bazı enzimleri geliÅŸtirmesi gerekir. Böylece aldığı karbonhidrat ya da yağı daha fazla enerjiye dönüştürebilir. Kas kuvvetini dayanıklılığı 2-3 ilaçla geliÅŸtiremez. Mutlaka antrenman yapması gerekir.” dedi.
Güner, sosyal medyada yer alan saç boyatarak doping kontrolünden kaçılabildiÄŸi iddiası hakkında ise “Yapay zekaya soracak olursanız böyle yanıtlar alabilirsiniz. Çünkü yapay zeka, tüm interneti tarıyor size bir yanıt veriyor. Sanıyorum ondan dolayı bu kadar yaygın tartışıldı bu konu. Doping kontrol örneÄŸi olarak yalnızca idrar ve kan alıyoruz. Saç örneÄŸi almıyoruz. Ä°drar örneÄŸi bize o kadar güzel sonuçlar veriyor ki. Çünkü laboratuvarlarımız çok çok hassas. Bazı maddeler kesildikten 3-4 ay sonra bile idrarda çıkabiliyor. Analiz hassasiyetleri böyleyken saçı doping kontrol malzemesi olarak kullanmayız. O yüzden saçın sarıya boyanması, kırmızıya boyanması, mora boyanması doping kontrollerini etkilemez.” yorumunu yaptı.
Saç boyatmak doping testini etkiler mi? TMDK Genel Direktörü açıkladı: Yapay zeka böyle yanıtlar verirTürkiye Dopingle Mücadele Komisyonu (TDMK) Genel Direktörü Prof. Dr. Rüştü Güner, saç boyatmanın doping kontrolünde bir etkisinin olmadığını söyledi.
20.03.2025 – 11:58
AA
Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu (TDMK) Genel Direktörü Prof. Dr. Rüştü Güner, saç boyatarak doping kontrolünden kaçılabildiÄŸi söylentisi hakkında “Doping kontrol örneÄŸi olarak yalnızca idrar ve kan alıyoruz. O yüzden saçın sarıya boyanması, kırmızıya boyanması, mora boyanması doping kontrollerini etkilemez.” dedi.
Güner, takım sporları ve bireysel sporlardaki doping kontrol süreçleri ile doping kontrol örneği toplamada izlenen yönteme ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.
Bireysel sporlar ile takım sporları arasında farklı performans faktörlerinin etkili olduÄŸunu paylaÅŸan Güner, “ÖrneÄŸin bisiklet sporu dayanıklılık, atletizmdeki atmalar güç, uzun mesafe koÅŸu ve uzun mesafe yüzme daha çok dayanıklılık, kısa mesafe yüzme ise güç gerektirir. Fakat takım sporlarında sadece dayanıklılık ve kuvvet deÄŸil birçok performans faktörü var. Teknik beceri, taktik, koordinasyon, bir miktar karar verme yetisi gerekiyor. Bireysel sporlarda dayanıklılığı ve kuvveti geliÅŸtirmek için kötüye kullanılan bazı maddeler var. Bunlar takım sporlarında kullanıldığında bazen diÄŸer performans özelliklerini bozabiliyor. O yüzden yasaklı maddelerin bireysel sporlarda bir önemli performans faktörünü geliÅŸtirmek için kullanılması çok daha yaygın.” ifadelerini kullandı.
Güner, “Takım sporlarında doping radarına takılan oyuncu sayısı, bireysel branÅŸlardakilerden daha mı az?” sorusuna “Dünyada ve ülkemizde hemen hemen tüm takım sporlarında da doping kontrolü yapılıyor tabii ki. Biz aslında her bir spor dalı için risk deÄŸerlendirmesi yapıyoruz. Hem ülkemizde spor dallarındaki dopinge eÄŸilim hem de dünyadaki doping eÄŸilimine bakıyoruz. (Dünyada son açıklanan rapora göre) Mesela halterde 2022 yılında alınan 100 örnekten 1,8’inde yasaklı madde çıkarken, futbolda 1000 örnekten 3’ünde ya da 4’ünde çıkıyor. Bu hiç kullanılmıyor anlamında da deÄŸil. Takım sporlarından Amerikan futboluna baktığımızda 100 örnekten 2,9’unda yasaklı madde çıkıyor. Yani sporların özelliklerine göre bu maddelerden elde edilecek avantaj farklı olabiliyor. Her spor dalı için doping kontrolü yapıyoruz. Almamız gereken örnek sayısını spor dallarına dağıtıyoruz. Daha fazla sporcuyu mercek altına alabilmek için risk deÄŸerlendirme yöntemi kullanıyoruz. Sporcu ne kadar sahada kalıyor, sporcunun önceki doping kontrol örneklerindeki sonuçları nelerdir, sporcunun performans düzeyi nedir, takımdaki yeri neresidir gibi her spor dalına özgü risk deÄŸerlendirme kriterlerimiz var. Bunları deÄŸerlendirdikten sonra çoÄŸunlukla hedefe yönelik doping kontrolleri planlıyoruz. Dünya Dopingle Mücadele Ajansının (WADA) bir algoritması var. Eskiden doping kontrollerinde kura çekilerek sporcu seçilirdi ama ÅŸimdi hedefe yönelik doping kontrolleri öncelikli olarak yapılıyor.” yanıtını verdi.
“MÃœSABAKA DIÅžI KONTROLE AÄžIRLIK VERÄ°YORUZ”
Öngörülemez olmanın öneminden dolayı doping kontrollerinin daha çok müsabaka dışı dönemde yapılmaya çalışıldığına deÄŸinen Güner, “Müsabaka dışı bizim için çok daha önemli. Çünkü sporcuların çoÄŸu müsabakada doping kontrolü olabileceÄŸini düşünerek müsabakaya yakın bir dönemde kullandıkları yasaklı maddeleri kesiyor, azaltıyor, vücuttan temizlenmesini saÄŸlıyor. Bunu önlemek amacıyla daha çok müsabaka dışı dönemde sporcuların kamp, antrenman yaptıkları yerlere gidip doping kontrol örneklerini alıyoruz. Takım sporlarında da böyle. Müsabaka içinden daha çok müsabaka dışı doping kontrollerine odaklanmak dopingle mücadele açısından çok daha önemli. O nedenle müsabaka dışı çok sayıda kiÅŸiden hem idrar hem de kan örneÄŸi almak, bize çok daha deÄŸerli bilgiler verebiliyor.” diye konuÅŸtu.
Güner, doping örneği toplamada izledikleri yolu şöyle anlattı:
“Bir sporcunun önceki doping kontrol örneÄŸinde biyolojik farklılık saptarsanız onu önceliklendirirsiniz, daha sık örnek alırsınız. Biyolojik pasaport deÄŸerlendirmesi çok deÄŸerlidir. Bir sporcunun belirgin bir performans artışı normalin üzerindeyse yasaklı madde göstergesi olabilir diye doping kontrolüne gideriz. Müsabaka dışı doping kontrolü yapacağımız grupları belirleriz. Kayıtlı doping kontrol havuzundaki sporcular, her gün için bir saatlik dilimde bize nerede olacaklarını bildirmek zorundadır. O bir saatlik dilimde sporcunun doping kontrolünü yapmaya çalışırız. Bazen o saat diliminin dışında da doping kontrolü yapabiliriz. Bulunabilirlik bildirimi diyoruz buna. EÄŸer sporcuyu orada bulamazsak onun bir kusuru olur. Sporcu 12 ay içinde üst üste 3 kusurda bulunursa bu bir bulunabilirlik ihlalidir ve 2 sene ceza alabilir. Bireysel spordaki doping kontrol örneÄŸi alma, sporun doÄŸasına göre deÄŸiÅŸir. ÖrneÄŸin atletizm, yüzme, halterden daha fazla örnek alınır ama bir bilardocudan, dartçıdan bu kadar alınmayabilir. Risk deÄŸerlendirmesine göre halter, güreÅŸ, atletizm, yüzme, boks gibi sporlar, dopingle mücadelede biraz daha yoÄŸunlaÅŸmamız gereken spor dalları içindedir. Hem eÄŸitim hem de doping kontrolü konusunda.”
“SAÇIN BOYANMASI DOPÄ°NG TESTÄ°NÄ° ETKÄ°LEMEZ”
Yasaklı madde kullanmanın performans artışı için tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Güner, “Sütçü beygirine istediÄŸiniz kadar doping maddesi verin yarış atı yapamazsınız. Her spor dalında antrenman çok önemli, yani motoru geliÅŸtirmek. Siz 1200 cc hacmindeki bir arabaya istediÄŸiniz kadar uçak yakıtı koyun yarış arabası yapamazsınız. Motoru geliÅŸtirmek için de sporcuların yapması gereken antrenman. Bir yüzücü, bisikletçi, futbolcu, basketbolcu, voleybolcunun dayanıklılık antrenmanı yapması gerekir. Kaslarındaki bazı enzimleri geliÅŸtirmesi gerekir. Böylece aldığı karbonhidrat ya da yağı daha fazla enerjiye dönüştürebilir. Kas kuvvetini dayanıklılığı 2-3 ilaçla geliÅŸtiremez. Mutlaka antrenman yapması gerekir.” dedi.
Güner, sosyal medyada yer alan saç boyatarak doping kontrolünden kaçılabildiÄŸi iddiası hakkında ise “Yapay zekaya soracak olursanız böyle yanıtlar alabilirsiniz. Çünkü yapay zeka, tüm interneti tarıyor size bir yanıt veriyor. Sanıyorum ondan dolayı bu kadar yaygın tartışıldı bu konu. Doping kontrol örneÄŸi olarak yalnızca idrar ve kan alıyoruz. Saç örneÄŸi almıyoruz. Ä°drar örneÄŸi bize o kadar güzel sonuçlar veriyor ki. Çünkü laboratuvarlarımız çok çok hassas. Bazı maddeler kesildikten 3-4 ay sonra bile idrarda çıkabiliyor. Analiz hassasiyetleri böyleyken saçı doping kontrol malzemesi olarak kullanmayız. O yüzden saçın sarıya boyanması, kırmızıya boyanması, mora boyanması doping kontrollerini etkilemez.” yorumunu yaptı.
- Etiketler :
- Haberler –
- Spor
- Doping
- Saç Boyama
Haber Kaynak : NTV.COM.TR
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
